Stefan Zweig – Yakıcı Sır

     

Stefan Zweig Kimdir?

Bir kitaba başlamadan önce, nasıl fikir edinebilmek için arka kapağındaki yazıları okuyorsak, aynı şekilde yazarı hakkında da okumadan önce fikir sahibi olmamız gerektiği düşüncesindeyim. Okuduğum kitabın yazarını mutlaka tanımak isterim. Aynı şekilde Önsöz kısmını da okurum. Bu yazar ve kitap hakkında bir ön hazırlık olarak ele alınabilir. Bu sayede okuduğunuz kitabı daha iyi anlayabilir, gerektiği yerlerde yazarın gözünden olaylara bakabilir ve yorumlayabilirsiniz. Okuduğum ilk Stefan Zweig kitabı Yakıcı Sır olduğu için bu başlığı bu yazımda kullanmayı uygun gördüm. Yazarın diğer kitaplarında elbette böyle bir başlık ile tekrar tekrar bilgi vermeyeceğim. Her farklı yazar için aynı başlığı yazılarımda bulabilirsiniz.

Stefan Zweig kimdir? Stefan Zweig; 1881 Viyana, Avusturya doğumludur. Viyana Üniversitesi Felsefe ve Edebiyat Bilimleri Fakültesi’nde felsefe öğrenimi görmüştür. 1. Dünya Savaşı’nda gönüllü olarak Viyana’da Savaş Arşivi’nde memur olarak çalışmıştır. Savaştan sonra tekrar Avusturya’ya dönmüştür ve yaklaşık 20 yıl boyunca Salzburg’da yaşamıştır. 1920 yılında Frederike Von Winternit ile evlenmiştir. Yaklaşık bu 20 yıllık süreç Stefan Zweig’in en verimli yıllarıdır. Bu yıllarda Avrupa’daki düşünsel birlik için makaleleriyle ve konferanslarıyla aşırılıklara karşı uyarılarda bulunmuştur.

Ardarda başarılı eserler ortaya koyması Nazilerin hoşuna gitmemiş, yakılan kitapların arasında Stefan Zweig‘in kitapları ilk sıraları almıştır. Bu durum yerini bir kovalamacaya bırakınca, 1937 yılında karısından boşanıp, ailesini bırakarak Londra’ya gitmiştir. Portekiz’e yolculuk yaparken yanında bulunan Charlotte Altmann ile ikinci evliliğini yapmıştır.

Avrupa’nın içinde bulunduğu durumdan dolayı duyduğu üzüntü ve yaşamındaki düş kırıklıkları sebebiyle 22 Şubat 1942’de Rio de Janeiro’da karısı Charlotte ile beraber zehir içerek intihar etmiştir.

Srefan Zweig ile ilgili daha fazla bilgiyi bulmanız mümkün. Ben sadece aklımda kalanları olabilecek en kısa şekilde iletmeye çalıştım.

Stefan Zweig-Yakıcı Sır

Dürüstlükle söyleyebilirim ki; okumaya başlamadan önce Stefan Zweig ile ilgili bir bilgi sahibi değildim. Forum sitelerinde Stefan Zweig’den söz edilmesi ya da online kitap satış sitelerinin çok okunanlar listesinde yer almış olması beni meraka sürükledi.

Stefan Zweig‘a ait okuduğum ilk kitap “Yakıcı Sır” dı. Tahmin ettiğimin aksine oldukça sürükleyici bir örgüsü ve dili vardı. Çok kısa bir şekilde kitabın olay örgüsünü anlatacak olursak; olay, kısa bir tatil için Avusturya Alplerine giden bir baron, Edgar ve annesi arasında geçmektedir. Şunu da belirtelim ki, baronumuz bu kısa tatilini zararsız bir flörtle renklendirmenin yollarını aramaktadır. Çocuk ilk başta baronun samimiyetine ve arkadaşça tavırlarına aldanarak, onu dost sanmaktadır. Henüz çocuk olduğu için baronun hâlâ iyi bir arkadaş olduğuna inanan çocuk, zaman geçtikçe barondan annesi ile ilgili olumsuz sinyaller almaya başlıyor. Çocuk annesinin ve baronun karşılarına birkaç kez geçip tepkisini göstermeye çalışıyor. Hatta annesi ile konuşup, baronun iyi bir insan olmadığını, mutlaka kendisinden bir beklentisinin olduğunu ifade ediyor. Ama bu karşı gelişler sonuç vermiyor, üstelik çocuğu suçlu bir duruma da düşürüyor. Bu süre zarfında çocuk, baron ve annesi tarafından defalarca kandırılmış, en sonunda çareyi anneannesine kaçarak bulmuştur. Bu kaçış ile rüyasından uyanan Edgar’ın annesi büyük bir hatanın eşiğinden dönmüş ve kendini çocuğuna adamaya karar vermiştir.

Aslında benim için önemli olan; baronun, annesine ulaşmak için Edgar’ı kullanmasından ziyade kitapta ifade edilen, basit ama altında büyük anlamlar ve karmaşalar taşıyan şu sözlerdi:

“Yetişkinler ne yaptıklarını saklama konusunda çok zeki değiller ve kısa süre sonra kendilerini ele veriyorlar.  … Zeki olduğumuzu unutuyorlar.”

Bu tür durumlar karşımızdakini çocuk veya o daha küçük durumun farkında bile değildir diye gördüğümüz, onların da birer birey olduğunu unuttuğumuz için gerçekleşiyor. En uyanık ve her şeyin farkında olduğumuz zaman sadece çocukken değil midir zaten?

Stefan Zweig, Yakıcı Sır, çev. Derya Öztürk, Maviçatı Yayınları, İstanbul, 2018, ss.88.

Bir cevap yazın

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.